اندیشه ها

اندیشه ها؛ تربیون اندیشه های دیگر اندیشان متعهد

نظریه های روابط  بین الملل

شمس الر حمن ( حازم )

دانشجوی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل

قسمت سوم

ما دربحث گذشته نظریه های روابط بین الملل را بدودسته تقسیم تقسیم کردیم

1- نظریه های مبتنی بر واقع گرائی

2- نظریه های مبتنی بر آرمانگرائی

در این بحث ما دید گاه های لیبرالیسم که یکی از بزرگترین طیف آرمانگراها اند در رابطه به روابط بین الملل به برسی میگریم .

زمانی که ازروابط بین الملل صحبت بعمل میاید بیشتر برواقع گرائی تاکید میشود وتصور میشود که ر یشه اصلی نظریه های روابط بین الملل در واقع گرائی است اما این درست نیست. در اصل نظریه های روابط بین الملل در اندیشه های لیبرالیستی ریشه دارند. چنانچه در قسمت اول همین بحث ما از طرح ویلسون یادآوری کردیم .

ودرو ویلسون رئیس جمهور ایالت متحده امریکا بعد از جنگ جهانی اول د رطرح خود امید های جدیدی را بر تغیر نظام بین المللی وروابط میان دولت ها، ایجاد کرد . وی میگفت :

"ما چه بخواهیم چه نخواهیم در زندگی  جهان شریک هستیم ، منافع همه ملت ها منافع ماهم است ، ما بابقیه ملت هاشریک هستیم  آنچه بر نوع بشر اثر گذار است بر ما نیز اثر گذار است  وما اعتقاد داریم که همه ملت ها منافع  برابری در ثبات سیاسی مردمان آزاد دارند وبر حفظ آن مسئولیت برابری در قبال دارند."

والفرد زیمرن هم یکی از لیبرالیست های بود که بر نخستین بار تدریس را در رشته روابط بین الملل در پوهنتون ابرستیوت آغاز کرد . اما قبل ازآن نظریه ها ی لیبرال را میتوان در نظریات کانت در یافت نمود. کانت را پایه گذار اصلی روابط بین الملل میدانند . همچنان در این عرصه خدمات جرمی بنتام و ویلیام پین ازا همیت زیادی برخوردار اند.

آ نها معتقد اند: " پیشرفت میان دولت نیز مانند داخل کشور ها ممکن است ، هماهنگی طبعی منافع میان مناقع دولت ها وجود دارد . بنا بر این تعارضات میا ن دولت ناشی از سوتفاهمات میان آها میباشد نه ناشی از اختلافات بنیادین میان آنها . بنا ً همکاری های نهادینه میان آنها میتواند یه صلح بی انجامد ."

 مهمترین وجه معرف نظزیه های لیبرالیسم با ور به به امکا ن تحول در روابط بین الملل به شکل همکاری ها ، کاهش تعارضات ونهایتا ً نیل به صلح جهانی است .

 بنظر دو تن از دانشمندان مشهور لیبرال (استین وپتیفورد )، لیبرالیسم مبتنی بر فرضیه های ذیل است :

1- لیبرالها معتقد اند که انسان موجود عقلانی اند و عقلانیت انسان را می توان بدو صورت در یافت کرد.

     الف : -"به شکل وسیله ئی وبه عنوان توانائی شکل دادن وتعقیب منافع " یعنی انسانها موجوداتی اند که توسط عقل خود میتوانند منافع خود رامشخص کنند وراه های نیل به آنها را نیز در یافت کنند.

     ب :-"توانائی فهم اصول اخلاقی وزندگی بر مبنای قانون" انسانها توسط عقل خود میتوانند اصول اخلاقی راشناسائی کنند و زندگی خود را به اساس قوانینی عیار کنند که مبتنی بر همین اصول ( اصول اخلاقی ) باشند

2- اعتقاد بیش از حد به آزادی فردی . در نزد لیبرال ها آزادی فردی در تمامی عرصه ها بیش ازهمه ارزش دارد 3- خوش بینی به سرشت انسان

3- لیبرال ها بر امکانات کار گذاری های انسانی برای تأ ثیر بر تغیر روابط بین الملل تأکید دارند. یعنی لیبرال ها معتقد اند که انسانها قادر اند با کار گذاری های عقل مندانه خود در روابط بین الملل تغیر وارد کنند .

5 – لیبرالها توسط آموزه ها مختلف مرز میان  قلمرو داخلی وخا جی را به چالش می کشند

    الف : خود لیبرالیسم خود یک آموزه عام گرا است

    ب   : وا بستگی های مختلف را که لیبرالیسم در میان کشور ها مطرح میکند  خود نفوذ پذیری مرز ها را به ثابت میکند

 نظریات  لیبرالیسم هم مانند سایر نظریه ها در قالب های متفاوت عرضه شده اند که نمی توان برداشت یگانه از آن داشت . برخی ها لیبرالیسم آرمانگرائی را از لیبرالیسم علمی فرق میکنند ،برخی ها نظریات لیبرالیستی نظر به خوش بینی شان بر تغیر در صحنه بین المللی طبقه بندی می کنند وبرخی با معیار های دیگر این طبقه را انجام میدهند . اما در مجموع لیبرالیسم روش های ذیل را بر رسیدن به صلح در صحنه بین المللی پیشنها د میکند

1- صلح دمکراتیک :" لزوم بر تغیر در ساختار های جوامع " به نظر لیبرالیستها تعارضات در صحنه بین المللی محصول نهاد های غیر دمکراتیک جوامع اند  بنا ًبه رسیدن به صلح در صحنه بین المللی نهاد های دمکراتیک لازمی است وهدف از صلح دمکراتیک هم ایجا د نها د های دمکراتیک وبسط دادن آ نها در صحنه بین المللی است .

2 – فرا ملی گرائی : لیبرال ها معتقد به ظهور کنشگران جدید در صحنه بین المللی هستند که نقش انحصاری  دولت ها را به چالش میکشد.

3- نقش تجارت وارتباطات  در عرصه بین المللی : بنظر لیبرال ها ایجاد وابستگی میان دولت ها می تواند در ایجاد صلح وهمکاری میان آنها کمک کند .

4 – نهاد گرائی : لیبرالها تأ کید بیشتر به نقش نهاد های بین المللی در صحنه بین المللی  به رسیدن به صلح جهانی تأکیددارند.

    

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم خرداد 1387ساعت 12:30  توسط   |